|
 |
Nuachtlitir
Newsletter
Craobh
Uí Ghramhnaigh
Baile
Átha Buí
Bealtaine
/ May 2009
|

Eoghan Ó Gramhnaigh
Laoch na Gaeilge
|
|
Ag Obair leis an bPobal chun an Ghaeilge a chur chun cinn
Working with the Community to Promote the Irish Language |
|
San
Eagrán seo / In this issue: |
|
Bás James Power, Dealbhóir an
Athair Uí Ghramhnaigh
Fidléir na Mí 2009
Club Aclaíochta An Athair Uí Mhurchú
Cumann Nasctha Bailte agus Féile Chois Cuain
An bhfuil do Ghairdín ag Fás?
Fleadh na Mí 2009
Do Dhaoine atá ag Foghlaim Gaeilge
|
Death of James Power, Sculptor of Fr.
O'Growney Statue
Fidléir na Mí 2009
Father Murphy’s Athletic Club
Athboy Twinning Association Head for Féile Chois
Cuain
Is your Garden Growing?
Fleadh na Mí 2009
For people learning Irish
|
|
|
Bás James Power, Dealbhóir an Athair
Uí Ghramhnaigh
Death of James
Power, Sculptor of Father Eoghan Ó Gramhnaigh in Athboy
|

|
Tá an dealbhóir cáiliúil, James Power a
rinne an dealbh den Athair Eoghan Ó Gramhnaigh in Áth Buí
imithe ar shlí na fírinne ag aois 90 bliain. Is iomaí dealbh álainn cáiliúil dá
chuid atá le feiceáil ar fud na tíre. Ba é a athair roimhe,
Albert Power RHA, a rinne an dealbh cáiliúil de Phádraig Ó
Conaire i nGaillimh. I measc na ndealbh cáiliúil eile
a rinne sé bhí Brendan Behan, Matt Talbot, Peadar Kearney,
Erskine Childers agus Máirtin Ó Cadhain.
Labhair muid le Máirín Lamb, ball
den Chonradh, a bhfuil cónaí uirthi in Áth Buí
ar feadh a saoil. ''Is cuimhin liom go maith an lá
breá gréine i Mí Dheireadh Fómhair 1959 nuair a
nochtadh an dealbh. Bhí slua an-mhór ann agus bhí
Seán T. Ó Ceallaigh agus Eamonn De Valera i láthair.
Thosaigh Albert Power an dealbh ach fuair sé bás
leath bealach thríd agus chríochnaigh James é.''
Go dtuga Dia suaimhneas Siorraí
dó.
|
| James Power, the famous
sculptor who sculpted the statue of Fr. O'Growney in Athboy
has died at the age of 90. He sculpted many of
Irelands most famous and beautiful statues. He was the son
of Albert Power RHA who sculpted the statue of Pádraig Ó
Conaire in Galway. Among his other most famous works are
statutes of Brendan Behan, Matt Talbot, Peadar
Kearney, Erskine Childers agus Máirtin Ó
Cadhain.
We spoke to Mairín Lambe, a resident of Athboy
for all her life. She remembers well the sunny day
the statute was unveiled in October 1959. 'There was
a huge crowd, Seán T. Ó Kelly and Éamonn De Valera
were present. The statute was started by James's
father Albert but he died before it was finished and
James was called in to finish the job.' May he rest in Peace.
|
|
|
|
|
Fidléar na Mí 2009
|
|
|
|
 |
 |
|
Áine Ní Chróinín, 3ú
h-áit Fidif faoi 18. Deirdre Ní Dhonnchadha, 1ú áit
Consairtín faoi 18 agus Caoileann Ní Dhonnchadha, 1ú
áit fidil faoi 18. |
Na buaiteoirí go léir.
|
|
Comhghairdeas le Craobh Átha Troim de Chomhaltas
Ceoltóirí Éireann a d’eagraigh comórtas Fidléir na
Mí i nDún Samhna ar an 19 Aibreán. Ghlac go leor
daoine óga páirt ann ó thimpeall an chontae ar fad,
comórtas le haghaidh an fhidil agus an consairtín a
bhíonn ann.
|
Congratulations to Trim
Comhaltas for organising an most enjoyable Fidléir
na Mí in Dunsany on the 19 April. Fidléir na Mí is
a competition for fiddle and concertina and young
people from all over the county took part.
|
|
|
Trialacha le h-aghaidh
na Cluichí Pobail i gClub Aclaíochta An Athair Uí Mhurchú i
Fráine |
Beidh Trialacha
le h-aghaidh na Cluichí Pobail i gClub Aclaíochta An
Athair Uí Mhurchú i Fráine, Dé Céadaoin, 29ú Aibreán
ar a 7.30in.
Beidh bus ag fágáil Bunscoil Átha Buí ag 7.00in.
Bus saor in aisce. Caithfidh na gasúir atá ag
glacadh páirt a bheith ó cheantar Átha Buí, Ráth
Chairn, Ráth Mór nó Cill Bhríde. |
Trials for the Community Games in Father Murphy’s
Athletic Club, Frayne, on Wednesday 29th April ar
7.30pm. A bus will leave from Athboy National
School at 7.00pm. Bus is free. The children taking
part must be from the areas of Athboy, Ráth Chairn,
Rathmore or Killbride. |
|
 |
Athboy Twinning Association Head for Féile Chois Cuain
www.feilechoiscuain.com |
|
Tá ceangal
cruthaithe le fada idir Cheoltóirí an cheantair seo
agus Féile Chois Chuain i gCluain Cearbán i gCo.
Mhaigh Eo. Beidh an Fhéile ar siúl idir an 1ú-4ú
Bealtaine. Ní amháin go bhfuil roinnt de lucht an
cheoil ag dul siar i mbliana, tá an Chumann Nasctha
Bailte (nasc láidir atá idir Átha Buí agus Les
Vilages Autonne sa bhFrainc) ag dul siar go dtí an
bhFéile chomh maith. |
|
A strong
connection has been forged over the years between
musicians in Athboy and Féile Chois Cuain in
Louisburg in Co. Mayo. This year the festival will
be held between the 1-4th May. Not only
are some of the musicians going west this year, but
the Athboy Twinning Association ( Athboy is twinned
with the Autonne Villages in Picardy), are bringing
a group of French visitors to Louisburg. Go n-éirí
leo ar fad. |
|
Un raccordement fort a été forgé
au cours des années entre les musiciens dans Athboy
et le Féile Chois Chuain dans Louisburg, Mayo. Cette
année le festival sera tenu entre les 1er-4 Mai. Est
non seulement une partie de l'ouest allant de
musiciens cette année, mais l'association de
jumelage d'Athboy (Athboy est jumelé avec les
villages d'Autonne en Picardie), amènent un groupe
de visiteurs français à Louisburg. |
|
|
An bhfuil do Ghairdín ag Fás? /
Is your Garden Growing?
Beidh mír
beag faoi ‘ghairdíní’ ag Áth Buí le Gaeilge gach mhí
as seo go dtí an Fhómhair seo chugainn.
We will have a short garden
piece every month from now until Autumn.
|
|
Níl se
ró-mhall chun gairdín a chur i gCo na Mí go fóill.
Is í Mí na Bealtaine an mhí is fearr chun go leor
rudaí a chur mar go bhfuil an talamh ag téamh
anois. There is still plenty of time to plant Beetroot,
Carrots, Swedes, Onion Sets, Scallions, Lettuce,
Beans, Cabbage, tomatoes, herbs , Peas etc.
|
|
|
 |
Tá plandaí
chabáiste etc ar fáil go forleathan anois sna siopaí
gharraíodóireachta. Seo smaoineamh ana-mhaith i
gcomhair plandaí chabáiste, sprouts, broccoli, kale
etc. Tá na planda curtha san iomaire agus roinnt
slug pellets curtha ina dtimpeall. Ansin, tá féir
bainte curtha ar bharr an dtalamh (ach gan é a
bheith buailte ar ghas an chabáiste). Tá slatracha
seile, (nó aon saghas slatracha boga) sáite sa
talamh ina leath ciorcal. Ansin tá gach rud clúdaithe le h-eangach ghlas. Anois, cén fáth an
stró seo go léir? Coinneoidh na slug pellets na
plandaí slán ó na seilidí. Coinneoidh an fhéir na
fiailí síos agus coinneoidh an eangach na plandaí
slán ón gcolúr agus ó na feileacháin bána. Gach rud sórtálta – Téigh ar saoire
duit féin. |
|
Cabbage plants are available in
many shops at present. This is a very good idea for
planting cabbage, sprouts, brassicas in general. The
plants are planted in the ridge and surrounded by
some slug pellets. Then, grass cuttings is placed
on the ground, but not touching the stalks of the
cabbage. Willow rods or some other pliable rods are
hooped over in a half-circle and covered with
netting. Now, why all the effort? Well, the slugs
will not destroy the young plants because of the
pellets, the grass is a mulch and will keep down the
weeds and the net will keep away the pigeon and the
white butterfly. Now
you can relax, go on holiday. |
|
 |
Tá
prátaí iontach le h-aghaidh gairdín nua a
dhéanamh mar briseann siad suas píosa talamh
nua, agus, ní gá an píosa go
léir a thochailt. Cuir síol fhátaí ar an
talamh mar atá sa bpictiúr. Clúdaigh le
compost éigin, sean fhéir ghearrtha ón
bhliain seo chaite b’fhéidir atá lofa. Ansin,
tochail amach trinse an dá thaobh, chaith an
chréafóig suas ar an bharr agus
tá iomaire prátaí curtha agat. Beidh an
talamh seo iontach i gcomhair rudaí eile an
bhliain seo chugainn.
Potatoes are marvellous for breaking new
ground and you don’t even have to dig it
all! Place your seed potatoes on the
ground. Cover with some compost, last years
grass clippings are ideal. Then dig out a
trench on either side and throw the soil up
on the ridge. As easy as that, you have
planted a ridge of potatoes. This ground
will be excellent for other crops next
year.
|
 |
 |
Is féidir leat fátaí a chur i mbairille atá
pléascaithe. Cuir 4 shíol ar bharr 4 h-orlach
créafóige ag bun an bhairille. Clúdaigh
iad le 4-5 orlaí compost nó créafóg agus de
réir mar a fhásann an gas, cuir tuilleadh
compost isteach go dtí go mbeidh sé gar de
bharr an bhairille. Is féidir go leor
fhátaí a fhás ar an gcaoi seo (dar le na h-irisí
gairdíní). Beidh le feiceáil. Triall beag
atá anseo againn. |
 |
|
Potatoes can be grown in a barrel that is
burst (ie has drainage at the bottom).
Plant 4 seed potatoes on top of about 4
inches of soil and cover with 5 inches of
soil or compost. Keep watered but never too
wet. Keep adding more compost as the stalk
grows until it is nearly up to the to of the
barrel. A large amount of potatoes can be
grown in this way (according to some garden
magazines). Well see after this small
experiment. |
|
|
 |
Anois an
t-am chun pónairí a chur. Tá pónairí an-éasca ar
fad. Is fiú duit dhá chineál a chur.
- Pónairí
leathan: Sin atá sa bpictiúr thall. Is féidir
iad a chur díreach sa talamh anois i Mí
Bealtaine. Fásann siad tuairim is ceithre troigh ar airde
agus is féidir na pónairí a ithe úr nó iad a reo
don gheimhreadh. Itheann tú na pónairí féin, ná
h-ith na blaoscanna.
- Pónairí
Reatha: Is fearr iad seo a chur i bpotaí
compost ar dtús agus iad a fhágáil istigh ar
leac na fuinneoga. Cuir sa talamh iad nuair atá
siad thart ar 2 orlach ar airde. Teastaíonn ocht
slat fada chun wigwam a dhéanamh agus é a
cheangal ar an bharr. Cuir dhá phlanda ag bun
gach slat agus away leo. Gheobhaidh tú go leor
pónairí úra agus pónairí don reoiteoir ar an gcaoi seo.
|
|
This is the
time to plant beans. They are a very easy plant to
grow. There are two types:
- Broad
Beans: See picture over. These can be planted
straight into the ground now in May. They grow
to a height of about 4 feet and the beans can be
eaten fresh or frozen for the winter. You only
eat the beans in the pods. In the case of
runner beans you can eat pods and all.
- Runner
Beans: These are best planted in compost
first and placed on a windowsill or greenhouse.
Plant when the young plants are about 2 inches
high. You will need 8 long sticks to make a
wigwam tied at the top. Plant 2 plants at the
bottom of each stick. You will get a very heavy
crop of fresh beans and beans for freezing.
|
|
|
Fleadh na Mí 2009
|
|
Beidh Fleadh Cheoil na Mí ar siúl i
Seanchaisleán ar 15-18 Bealtaine. Bígí ann.
The Meath Fleadh will be held this
year in Oldcastle on the 15-18 May.
|
|
Baile Átha Buí le
Gaeilge
For people learning Irish /
Do Dhaoine atá ag Foghlaim
Gaeilge |
|
Ciorcal Comhrá Ráth Chairn agus Átha Buí
Beidh Ciorcal Comhrá ar siúl i Ráth Chairn agus in Áth Buí
ag tosú i Ráth Chairn ar an 14ú Bealtaine ag a
9.00in. Tá súil againn go mbeidh cúpla ceoltóir againn
freisin.
Ranganna Gaeilge i Meán Fómhair
Classes will begin in September in Áth Buí and
Ráth Chairn. There will be approximately 25 places available in Athboy,
text or e-mail
your
name to info@athbui.com
/ 086 1533479
Audio Links for Learners
Don't stop learning and revising during the summer months.
Make use of the AUDIO LINKS FOR LEARNERS -
http://www.athbui.com/36%20Indo%20Nasc.htm
Leabharlann:
Tá Dlúthdhioscaí Liam Uí Mhaonlaí, Lámhleabhair Átha Buí le
Gaeilge
d'fhoghlaimeoirí agus an Páipéir Saol ar fáil saor in aisce
sa leabharlann
in Áth Buí.
Uimhreacha Téacs
Tá Áth Buí le Gaeilge ag bailiú uimhreacha fóin Póca faoi
láthair chun
liosta teacsála a chur le chéile. Teacsáil d'uimhir chuig
086 1533479
Áth Buí le Gaeilge are collecting mobile phone numbers of
people living
locally who are interested in attending our activities.
Please text your
number to 086 1533479 |
|
|
Coiste:
Cathaoirleach: Antaine Ó
Duinnshléibhe. Rúnaí: Simon Ó Cróinín. Cisteoir: Deasún De
Faoite. Máire Ní Dhonnchú. Nollaig Ó Maonaigh. Alan
Ó hEadhra. Pádraig Ó Standúin.
info@athbui.com
|