Back / Siar

Nuachtlitir   Newsletter

Craobh Uí Ghramhnaigh 

Baile Átha Buí

Deireadh Fómhair / October 2008

Eoghan Ó Gramhnaigh

Laoch na Gaeilge

Ag Obair leis an bPobal chun an Ghaeilge a chur chun cinn

Working with the Community to Promote the Irish Language

San Eagrán seo / In this issue:

Cónocht an fhómhair ar Shliabh na Caillí
Comórtas na mBailte Slachtmhara / Duais na Gaeilge d’Áth Buí
Rannta do pháiste bheaga le Máire Chartúir
Ranganna Gaeilge tosaithe i mBaile Átha Buí
Ciorcal Comhrá i gCeanannas Mór
Coirm Cheoil
BBC ALBA
Dráma - Stones in their pockets
Teacht le chéile iarscoláirí Scoil Ultain Naofa
Oilithreacht chuig SCRĪN BHRĪDE NAOFA

 
Autumn equinox at Loughcrew
Tidy Towns Competition / Irish language prize for Athboy
Traditional Rhymes for children with Máire Chartúir
Irish classes begin in Athboy
Irish language conversational circle in Kells
Twinning Association Concert
BBC ALBA
Stones in their pockets
Reunion of  Scoil Ultain Past pupils
Pilgrimage to Saint Brigid’s Shrine at Faughart
 

Cónocht an fhómhair ar Shliabh na Caillí / Autumn equinox at Loughcrew

 

Grianghraf le Clare Tuffy 

Ar maidin, le linn Cónochta an Fhómhair, soilsíonn solas na gréine isteach sa phasáiste agus sa seomra atá ar Shliabh na Caillí. Tá an carn mheigiliteach seo tuairim is 5000 bliain d’aois.  

Tá íomhánna d’éirí gréine an Chónochta ar an 22ú Meán Fómhair le feiceáil anseo:-

http://www.newgrange.com/loughcrew-sept08.htm   
Tá físeán de ar fáil ar an nasc seo thíos:-   
http://www.knowth.com/loughcrew-equinox-video.htm

Tá an suíomh idirlíon seo thar a bheith suimúil. Tagann eolas amach go rialta faoi na láithreáin mheigiliteacha atá ar fud Chontae na Mí le grianghraif agus físeáin suimiúla chomh maith. B’fhiú daoibh clarú leis an suíomh:- michael@knowth.com

At the 5000 year old Loughcrew megalithic cairn, the rising sun on the mornings around the equinox illuminate the passage and chamber.
Images from the Equinox Sunrise on the 22nd September
http://www.newgrange.com/loughcrew-sept08.htm
For a video of the illuminations from 2005 click on:

http://www.knowth.com/loughcrew-equinox-video.htm

www.knowth.com  is a very interesting website. Information on Co. Meath’s megalithic sites are posted regularly including pictures and video. To receive this information, e-mail michael@knowth.com

Comórtas na mBailte Slachtmhara / Tidy Towns Competition

Tá an-áthas ar Choiste na mBailte Slachtmhara go bhfuil gradam rannóg na mbailte bheaga ‘Tidy Towns le Gaeilge,’ duais €1000, buaite ag Baile Átha Buí don dara bhliain as a chéile.  

Comórtas ar leith is ea an ‘Tidy Towns le Gaeilge’ agus tá an choiste an-bhuíoch don lucht ghnó agus do mhuintir an bhaile as ucht a gcomhoibriú maidir le h-úsáid na Gaeilge ar chomharthaíocht nua. Tá súil ag an gcoiste gur tuilleadh spreagadh é seo do mhuintir an bhaile chun an Ghaeilge a úsáid sa bpobal.

Bhuaigh Baile Átha Buí duais i gcatagóir C chomh maith ie bailte le daonra idir 1000-2500 duine agus freisin tháinig Áth Buí sa 3ú háit sa chontae ina hiomláine.

Dúirt an Cathaoirleach, Mary Flood, go bhfuil ríméad uirthi faoin dtoradh agus ghlac sí buíochas mór le gach duine a chabhraigh.

Athboy Tidy Towns are very happy to report that the Town has won the small town - baile beag section - Tidy Towns Le Gaeilge Award for the second year in a row, a prize of €1000.
This is a new supplementary competition to Tidy Towns and we are grateful to the businesses and the community for their co-operation in the use of Irish on new signage. We hope that this will encourage more people to use Irish in the community.

Also Athboy won Category C in Meath for towns with population between 1000 - 2500 and was 3rd in the county overall.  Mary Flood, chairperson of the committee is very pleased with this result and wishes to thank all those concerned.

Rannta do pháistí bheaga le Máire Chartúir

Rugadh Máire Chartúir ( Ni Mhealóid) i gCamus i gConamara ach d'aistrigh a clann aniar sa bhliain 1956. Tá suim mhór ag Máire sa mbéaloideas agus seo roinnt de na rannta bheaga do pháistí a thóg muid uaithi, rannta a bhí an-choitianta nuair a bhí sí ag fás aníos.

 

Máire Chartúir ( Ni Mhealóid) was born in Camus in Conamara.  She moved with her family to Co. Meath in 1956. Máire has a great interest in folklore and here are some of the children's rhymes that we collected from her. These were very common when she was growing up.

 

Hup Hup a chapaillín,
Cár fhága tú do shearrachín?
D’fhága mé sa ngarraí é
Ag ithe coca féir.
Hup Hup a chapaillín,
Cár fhága tú do shearrachín?
D’fhága mé sa gcladach é
Ag ithe sláimín feamainne
 
D’éirigh Beite ‘scríobh sí litir,
Leis an gcleite gandail,
Thit an cleite
Síos sa bpota (síos sa leite)
'Is thosaigh Beite ag damhsa
 
Buail ar an doras
Féach isteach
Ardaigh an laiste,
Siúil isteach.
Suigh ar an stól,
Agus bí ag ól
Agus cén chaoi bhfuil tú ar maidin.
Bhí fear ann fadó, ‘s fadó bhí
Cheannaigh sé laí ‘s ba dheas an laí í
Bhain sé spreaibín, is ba dheas an spreaibín í
Bhí neadín faoin spreaibín, Is ba dheas an neadín í
Bhí uibhín sa neadín, is ba dheas an t-uibhín í
Bhí éinín san uibhín‘s ba dheas an t-éinín é
Bhí rúbail ar an éinín
Chomh fada le mo mhéirín
Sin deireadh le mo scéalín
‘s nach deas an scéalín é !
Seo é an teach a rinne Seán
Seo é an mála a bhí sa teach a rinne Seán
Seo é an corda a cheangal an mála a bhí sa teach ……….
Seo í an luch a ghearr an corda, a cheangal an mála, a bhí …….
Seo é an cat a mharaigh an luch, a ghearr an corda, a………….
Seo é an madadh (madra), a ruaig an cat, a mharaigh ……….
Seo í an bhó, a thug adharc don mhadadh, a ruaig ………..
Seo í an cailín gleoite, geanúil
A bhligh an bhó, a thug adharc don mhadadh, a ruaig an cat, a ………

Ranganna Gaeilge i mBaile Átha Buí / Irish classes in Athboy

some places still available

Cúrsa Comhrá Gaeilge do Dhaoine Fásta

Pobalscoil Átha Buí

Ag tosú ar an 30 Meán Fómhair ag 7.30in  

 

Irish Conversational Course for Adults in Athboy

Starting Tue 30 Sept at 7.30pm

Contact: athboycs@eircom.net  046 9487894  

or text /nó téacs 086 1533479  

Ciorcal comhrá do dhaoine fásta i gCeanannas Mór

Tá craobh Chonradh na Gaeilge, Ceanannas, in éineacht le Coiste Gairmoideachais Chontae na Mí, ag cur tús le ciorcal comhrá do dhaoine fásta sa cheantair.
Dé Luain 6 Deireadh Fómhair ag 7.30in
Seirbhís Oideachais an Phobail
Alpha Learning Centre
Sráid Bective
Tuilleadh eolais:-046 9068247
The Kells Branch of Conradh na Gaeilge in conjunction with the Community Education Service of Meath VEC, are commencing an Irish language conversational circle for adults in the area.
Monday, 6 October at 7.30
Community Education Service
Alpha Learning Centre
Bective Street
For more information:- 046 9068247

Coirm Cheoil Choiste Nascadh Bailte /  Athboy Twinning Association Concert

Binn Cheoil ó cheantair Átha Buí / Ráth Chairn a bheas ag glacadh páirt sa gcoirim cheoil.

Binn Cheoil from the Athboy and Ráth Chairn area will be taking part in the concert.

Ceolchoirm i Halla Naomh Séamas, Dé hAoine, 3ú Deireadh Fómhair ag 8.00in.
Cead Isteach: Daoine Fásta €10, Páistí €5
Variety concert in St James' hall on Friday 3rd October at 8pm
Fun for all the Family
Admission: Adults €10 children €5
Concert de variété
Le Hall du saint James
Vendredi 3 octobre à 8pm
Amusement pour toute la famille
Admission : Enfants €5 des adultes €10

BBC ALBA beo ar an aer / BBC ALBA live on air

Sky 168 agus FreeSat 110.

 Mary Ann Kennedy -láiritheoir,

Cuireadh tús leis an dara stáisiún teilifíse Ghaelach an tseachtain seo nuair a sheolfadh BBC Alba.  Beidh an stáisiún le fáil in Éirinn, ar phacáiste digiteach Sky sa bPoblacht agus sa Tuaisceart, agus ar Freestat sna sé chontae freisin.

The second Gaelic language TV station was launched this week -BBC ALBA.  The station can be got in Ireland with digital SKY in the Republic and in the north, and on Freesat in the north also.

An dtuigeann tú Gàidhlig? Bhuel, b'fheidir go dtuigeann tú níos mó na a cheapann tú. Féach ar seo -

Can you understand Scottish Gaelic? Have a look and see -

(This is a bit of guesswork, but the languages are very very similar)

Tòisichidh sianal ùr Gàidhlig, BBC Alba, air saideal, oidhche Haoine aig naoi uairean le cuirm beò às an Eilean Sgitheanach.
Tiocfaidh stáisiún nua Gáidhlig, BBC na hAlbain, ??????, oíche Aoine ar a  naoi a chloig le craoladh beo ón Oileán Sciathánach.
New Gaelic TV station, BBC ALBA, ????, Friday night ar 9.00pm, live from the Isle of Sky.
 
Bidh luchd-ciùil leithid na Seòid, Skipinnish agus Julie Fowlis aig airson a' chuirm ann an cuideachd Mhàiri Anna NicUalraig.
Beidh lucht cheoil, leithead na Seóid, Skimpish, agus Julie Fowlis ???? i gcuideachta le Màiri Anna NicUalraig.
Featuring musicians such as na Seóid, Skimpish, agus Julie Fowlis from the Sabhal Mòr Ostaig venue, presented by Màiri Anna NicUalraig.

 

 

Farsaingeachd phrògraman
Go leor saghsanna cláir (fairsing)
Great variety of programmes
 
Chan e a-mhàin prògraman ciùil a bhios air BBC Alba.
Ní cláir cheoil amháin a bheas ar BBC na hAlban.
It will not be all music programmes
 
Air a' chiad oidhche den t-seirbheis bidh prògram drama, Eilbheas
Ar an gcéad oíche den tseirbhís beidh an chlár drámaíochta - Eilbheas.
On the first night of the service there will be a drama entitled - Eilbheas.

Bidh prògraman cloinne, naidheachdan, spòrs agus iomadach gnè eile de phrògram rim faicinn air BBC Alba.
Beidh cláir clainne, nuacht, spóirt agus an iomaí gné (saghas) eile le feiceáil ar BBC na Alban.
There will be family programmes, news, sport and a varied selection to be seen on BC Alba.  
 

Stones in their pockets as Gaeilge

An Grianstad, An Uaimh, 4ú Deireadh Fómhair 8.00in

 

Worried about your Irish?

Don’t worry, each and every performance comes with simultaneous translation commentary on your own personal headset or, you can follow the play with the ‘Scene Notes’ - a short review of each scene written in English. ‘Sad, hilarious and irresistable’ Sunday Times


Theatre Company (Ireland’s only professional theatre company, working full-time to deliver all of its shows through Irish language), presents -
‘Stones in his Pockets’ - the award-winning, hilarious and sometimes poignant tale of a quiet Irish community and its change by the arrival of a massive Hollywood movie shoot. Winner of the prestigious Olivier & Evening Standard awards for Best Comedy after running for four record breaking years in London’s West End, it also ran on Broadway, where it received a Tony Award nomination for Best Comedy.

Universally loved by all who see it, ‘Stones in his Pockets’ has a disarming simplistic charm all of its own. The entire story is brought to life by two highly talented actors who play over 15 characters between them in a triumph of characterization and physical comedy. From the two cheeky Irish lads intent on becoming big movie players to the diva lead Hollywood actress, whose Irish accent leaves a lot to be desired, ‘Stones In His Pockets’ stands out as one of the funniest and moving plays of its time.

Tickets €15 full price/€10 concession

www.solsticeartscentre.ie


 

Teacht le chéile iarscoláirí Scoil Ultain Naofa 1937 -1983

Reunion of pastpupils in Gibstown


Bunaíodh Gaeltacht Bhaile Ghib sa bhliain 1937, seachtó a haon bliain ó shin, nuair a d’aistrigh na chéad clainne go Baile Ghib ó Ghaeltachtaí Chiarraí, Chorcaigh, Mhaigh Eo agus Dhún na nGall. Sa bhliain chéanna thosnaigh na céad daltaí ar an gcóras bunscoile i mBaile Ghib, ag foghlaim in áiseanna éagsúla go dtí gur osclaíodh Scoil Ultain Naofa go hoifigiúil i 1941.
Seasann an foirgneamh céanna ó shin agus an tinrimh ag buanú ó bhliain go bliain. Tá gá áfach le forbairt a dhéanamh ar an bhfoirgneamh féin agus áiseanna eile a chur leis go mór mhór áis páirceála. Dá bhrí sin táimíd tosnaithe ar ghníomhaíochtaí thiomsaithe airgid chun an maoiniú a aimsiú chun an forbairt thábhachtach seo a thosnú. Mar thús ar an ngníomhaíocht seo tá Athaontú eagraithe againn do iardhaltaí agus iarmhúinteoirí a d’fhreastal ar an mbunscoil idir 1937 agus 1987.
Tárlóidh an oíche úd ar an Satharn 22 Samhain 2008 ag 8in sa Headford Arms Hotel i Ceannanas agus €50 ar gach thicéad le buffet agus banna cheoil cuirthe ar fáil. Seachas an chabhair a bheidh tú ag tabhairt dod iarscoil, is seans iontach í freisin “breith suas” le do hiarscoláirí agus múinteoirí.
Tá ticéid agus tuilleadh eolais ar fáil don ócáid speisialta seo ó Neasa ag 086 833 4890.

Oilithreacht Ghaelach /  Pilgrimage to Saint Brigid’s Shrine at Faughart

OILITHREACHT  GHAELACH

COISTE SCRĪN BHRĪDE NAOFA
FOCHAIRD, DÚN DEALGAN
54Ú BHLIAN
DÉ DOMHNAIGH
28/9/2008
3.00 pm

LÉIFEAR AIFREANN AGUS DÉANFAR AN SEAN TURAS PEANNAIDEACH
tuilleadh eolais ó:-
eoghanocoinn@eircom.net
 

Bhí oilithrigh ag trial ar Fochaird ó go luath tar éis aimsear Bhríde; de réir na hÁnnálacha chuaidh Rí Oirghialla as a bhealach abhaile ó Cath Ghleann na Rí ( in aice an Iúir) go dtí na Stáisiúin i bhFochaird le buíochas a thabhairt do Naomh Bhríd as an bua ‘fháil.
Fiú amháin le linn na Péindlithe lean daoine den nós na stáisiúin a dhéanamh anseo.
I dtús na h-aoise seo chaite ba gnáth le Craobh Chonradh na Gaeilge, Dhún Dealgan, teacht amach ar oilithreacht uair sa bhlian agus na sean stáisiúin a dhéanamh as Gaeilge.
Sa bhlian 1955, chuir Coiste Cheantair Thuaisceart Lú an Oilithreacht Lán Ghaelach i réim arís agus bhí sé ar siúl gach bhlian as sin go dtí an lā inniu.
I mbliana beidh sé ar siúl Dé Domhnaigh, 28ú Meán Fómhair, ag tosnú ar 3.00 pm. Léifear Aifreann agus déanfar an sean Turas Peannaideach a leanann an Sruthán agus a bhíonn ‘a cleachtadh ag oilithrigh go príobhāideach gach lá den bhlian. An tAth. Brian Mac Raois, S.P., Cairlinn, a bheas mar phríomh cheiliúraí.
Tuilleadh eolais le fáil ó “eoghanocoinn@eircom.net” 

 

Coiste Átha Buí le Gaeilge:  Cathaoirleach: Antaine Ó Duinnshléibhe. Rúnaí: Simon Ó Cróinín. Cisteoir: Deasún De Faoite. Coiste: Máire Ní Dhonnchú, Nollaig Ó Maonaigh.   Teagmháil / Contact:  info@athbui.com