|
 |
Nuachtlitir
Newsletter
Craobh
Uí Ghramhnaigh
Baile
Átha Buí
Deireadh Fómhair
/ October 2008
|

Eoghan Ó Gramhnaigh
Laoch na Gaeilge
|
|
Ag Obair leis an bPobal chun an Ghaeilge a chur chun cinn
Working with the Community to Promote the Irish Language |
|
San
Eagrán seo / In this issue: |
Cónocht an
fhómhair ar Shliabh na Caillí
Comórtas na mBailte Slachtmhara / Duais na Gaeilge
d’Áth Buí
Rannta do pháiste bheaga le Máire Chartúir
Ranganna Gaeilge tosaithe i mBaile Átha Buí
Ciorcal Comhrá i gCeanannas Mór
Coirm Cheoil
BBC ALBA
Dráma - Stones in their pockets
Teacht le chéile iarscoláirí Scoil Ultain Naofa
Oilithreacht chuig SCRĪN BHRĪDE NAOFA
|
Autumn equinox at Loughcrew
Tidy Towns Competition / Irish language prize for
Athboy
Traditional Rhymes for children with Máire Chartúir
Irish classes begin in Athboy
Irish language conversational circle in Kells
Twinning Association Concert
BBC ALBA
Stones in their pockets
Reunion of Scoil Ultain Past pupils
Pilgrimage to Saint Brigid’s Shrine at Faughart
|
|
|
Cónocht
an fhómhair ar Shliabh na Caillí / Autumn equinox at
Loughcrew
|
|

Grianghraf le Clare Tuffy |
Ar
maidin, le linn
Cónochta an Fhómhair, soilsíonn solas na
gréine isteach sa phasáiste
agus sa seomra atá ar Shliabh na Caillí. Tá an carn
mheigiliteach seo tuairim is 5000 bliain d’aois.
Tá íomhánna d’éirí gréine an
Chónochta ar an 22ú Meán Fómhair le feiceáil anseo:-
http://www.newgrange.com/loughcrew-sept08.htm
Tá físeán de ar fáil ar an nasc seo thíos:-
http://www.knowth.com/loughcrew-equinox-video.htm
Tá an suíomh idirlíon seo thar a
bheith suimúil. Tagann eolas amach go rialta faoi na
láithreáin mheigiliteacha atá ar fud Chontae na Mí
le grianghraif agus físeáin suimiúla chomh maith.
B’fhiú daoibh clarú leis an suíomh:-
michael@knowth.com |
|
At the 5000 year old Loughcrew
megalithic cairn, the rising sun on the mornings
around the equinox illuminate the passage and
chamber.
Images from the Equinox Sunrise on the 22nd
September
http://www.newgrange.com/loughcrew-sept08.htm
For a video of the illuminations from 2005
click on:
http://www.knowth.com/loughcrew-equinox-video.htm
www.knowth.com
is a very interesting website. Information on Co.
Meath’s megalithic sites are posted regularly
including pictures and video. To receive this
information, e-mail
michael@knowth.com
|
|
|
Comórtas na mBailte
Slachtmhara / Tidy Towns Competition |
 |

 |
|
Tá an-áthas ar Choiste na mBailte
Slachtmhara go bhfuil gradam rannóg na mbailte
bheaga ‘Tidy Towns le Gaeilge,’ duais €1000, buaite
ag Baile Átha Buí don dara bhliain as a chéile.
Comórtas ar leith is ea an ‘Tidy
Towns le Gaeilge’ agus tá an choiste an-bhuíoch don
lucht ghnó agus do mhuintir an bhaile as ucht a
gcomhoibriú maidir le h-úsáid na Gaeilge ar
chomharthaíocht nua. Tá súil ag an gcoiste gur
tuilleadh spreagadh é seo do mhuintir an bhaile
chun an Ghaeilge a úsáid sa bpobal.
Bhuaigh Baile Átha Buí duais i
gcatagóir C chomh maith ie bailte le daonra idir
1000-2500 duine agus freisin tháinig Áth Buí sa 3ú
háit sa chontae ina hiomláine.
Dúirt an Cathaoirleach, Mary Flood,
go bhfuil ríméad uirthi faoin dtoradh agus ghlac sí
buíochas mór le gach duine a chabhraigh. |
|
Athboy Tidy Towns are very happy to
report that the Town has won the small town - baile
beag section - Tidy Towns Le Gaeilge Award for the
second year in a row, a prize of €1000.
This is a new supplementary competition to Tidy
Towns and we are grateful to the businesses and the
community for their co-operation in the use of Irish
on new signage. We hope that this will encourage
more people to use Irish in the community.
Also Athboy won Category C in Meath
for towns with population between 1000 - 2500 and
was 3rd in the county overall. Mary Flood,
chairperson of the committee is very pleased with
this result and wishes to thank all those concerned.
|
|
|
Rannta do pháistí bheaga le
Máire Chartúir |
|
Rugadh Máire Chartúir ( Ni
Mhealóid) i gCamus i gConamara ach d'aistrigh a clann
aniar sa bhliain 1956. Tá suim mhór ag
Máire sa mbéaloideas agus seo roinnt de na rannta
bheaga do pháistí a thóg muid uaithi, rannta a bhí an-choitianta
nuair a bhí sí ag fás aníos.
|
Máire Chartúir ( Ni Mhealóid)
was born in Camus in Conamara. She moved with
her family to Co. Meath in 1956. Máire has a great
interest in folklore and here are some of the children's rhymes
that we collected from her. These were very common when she was growing
up.
|
 |
Hup Hup a chapaillín,
Cár fhága tú do shearrachín?
D’fhága mé sa ngarraí é
Ag ithe coca féir.
Hup Hup a chapaillín,
Cár fhága tú do shearrachín?
D’fhága mé sa gcladach é
Ag ithe sláimín feamainne
|
D’éirigh
Beite ‘scríobh sí litir,
Leis an gcleite gandail,
Thit an cleite
Síos sa bpota (síos sa leite)
'Is thosaigh Beite ag damhsa
|
Buail ar
an doras
Féach isteach
Ardaigh an laiste,
Siúil isteach.
Suigh ar an stól,
Agus bí ag ól
Agus cén chaoi bhfuil tú ar maidin. |
Bhí fear ann fadó, ‘s fadó bhí
Cheannaigh sé laí ‘s ba dheas an laí í
Bhain sé spreaibín, is ba dheas an spreaibín í
Bhí neadín faoin spreaibín, Is ba dheas an neadín í
Bhí uibhín sa neadín, is ba dheas an t-uibhín í
Bhí éinín san uibhín‘s ba dheas an t-éinín é
Bhí rúbail ar an éinín
Chomh fada le mo mhéirín
Sin deireadh le mo scéalín
‘s nach deas an scéalín é ! |
Seo é an teach a rinne Seán
Seo é an mála a bhí sa teach a rinne Seán
Seo é an corda a cheangal an mála a bhí sa teach
……….
Seo í an luch a ghearr an corda, a cheangal an mála,
a bhí …….
Seo é an cat a mharaigh an luch, a ghearr an corda,
a………….
Seo é an madadh (madra), a ruaig an cat, a mharaigh
……….
Seo í an bhó, a thug adharc don mhadadh, a ruaig
………..
Seo í an cailín gleoite, geanúil
A bhligh an bhó, a thug adharc don mhadadh, a ruaig
an cat, a ……… |
|
|
Ranganna Gaeilge i
mBaile Átha Buí / Irish
classes in Athboy
some places still
available |
|
Cúrsa Comhrá Gaeilge do Dhaoine Fásta
Pobalscoil Átha Buí
Ag tosú ar an 30 Meán Fómhair ag 7.30in
|
Irish Conversational Course for
Adults in Athboy
Starting Tue 30
Sept at 7.30pm
Contact:
athboycs@eircom.net 046 9487894
or text /nó
téacs 086
1533479 |
|
|
Ciorcal comhrá do
dhaoine fásta i gCeanannas Mór |
 |
Tá craobh Chonradh
na Gaeilge, Ceanannas, in éineacht le Coiste
Gairmoideachais Chontae na Mí, ag cur tús le ciorcal
comhrá do dhaoine fásta sa cheantair.
Dé Luain 6 Deireadh Fómhair ag 7.30in
Seirbhís Oideachais an Phobail
Alpha Learning Centre
Sráid Bective
Tuilleadh eolais:-046 9068247 |
The Kells Branch of Conradh na Gaeilge in
conjunction with the Community Education Service of
Meath VEC, are commencing an Irish language
conversational circle for adults in the area.
Monday, 6 October at 7.30
Community Education Service
Alpha Learning Centre
Bective Street
For more information:- 046 9068247 |
|
|
Coirm Cheoil Choiste
Nascadh Bailte / Athboy Twinning Association Concert
|
|

Binn Cheoil ó cheantair Átha Buí /
Ráth Chairn a bheas ag glacadh páirt sa gcoirim
cheoil.
Binn Cheoil from the Athboy and Ráth Chairn area
will be taking part in the concert. |
 |
Ceolchoirm i Halla
Naomh Séamas, Dé hAoine, 3ú Deireadh Fómhair ag
8.00in.
Cead Isteach: Daoine Fásta €10, Páistí €5
|
Variety concert in St James' hall on
Friday 3rd October at 8pm
Fun for all the Family
Admission: Adults €10 children €5 |
Concert de variété
Le Hall du saint James
Vendredi 3 octobre à 8pm
Amusement pour toute la famille
Admission : Enfants €5 des adultes €10 |
|
|
BBC ALBA beo ar an
aer / BBC ALBA live on air
Sky 168 agus
FreeSat 110. |
|
 
Mary Ann Kennedy -láiritheoir, |
Cuireadh tús leis an dara stáisiún teilifíse Ghaelach
an tseachtain seo nuair a sheolfadh BBC Alba. Beidh an stáisiún le fáil in Éirinn, ar phacáiste digiteach
Sky sa bPoblacht agus sa Tuaisceart, agus ar Freestat sna sé
chontae freisin. |
|
The second Gaelic
language TV station was launched this week -BBC ALBA. The station can be
got in Ireland with digital SKY in the Republic and in the
north, and on Freesat in the north also.
|
An
dtuigeann tú Gàidhlig? Bhuel, b'fheidir go dtuigeann tú níos mó
na a cheapann tú. Féach ar seo -
Can you
understand Scottish Gaelic? Have a look and see -
(This
is a bit of guesswork, but the languages are very very
similar)
Tòisichidh sianal ùr Gàidhlig, BBC Alba, air saideal,
oidhche Haoine aig naoi uairean le cuirm beò às an Eilean
Sgitheanach.
Tiocfaidh stáisiún nua Gáidhlig, BBC na hAlbain,
??????, oíche Aoine ar a naoi a chloig le craoladh beo
ón Oileán Sciathánach.
New Gaelic TV station, BBC ALBA, ????, Friday night ar
9.00pm, live from the Isle of Sky.
Bidh luchd-ciùil leithid na Seòid, Skipinnish agus Julie
Fowlis aig airson a' chuirm ann an cuideachd Mhàiri Anna
NicUalraig.
Beidh lucht cheoil, leithead na Seóid, Skimpish, agus Julie
Fowlis ???? i gcuideachta le Màiri Anna
NicUalraig.
Featuring musicians such as na Seóid, Skimpish, agus Julie
Fowlis from the Sabhal Mòr Ostaig venue, presented by Màiri
Anna NicUalraig.
|
Farsaingeachd phrògraman
Go leor saghsanna cláir (fairsing)
Great variety of programmes
Chan e a-mhàin prògraman ciùil a bhios air BBC Alba.
Ní cláir cheoil amháin a bheas ar BBC na hAlban.
It will not be all music programmes
Air a' chiad oidhche den t-seirbheis bidh prògram drama,
Eilbheas
Ar an gcéad oíche den tseirbhís beidh an chlár drámaíochta -
Eilbheas.
On the first night of the service there will be a drama
entitled - Eilbheas.
Bidh prògraman cloinne, naidheachdan, spòrs agus iomadach
gnè eile de phrògram rim faicinn air BBC Alba.
Beidh cláir clainne, nuacht, spóirt agus an iomaí gné
(saghas) eile le feiceáil ar BBC na Alban.
There will be family programmes, news, sport and a varied
selection to be seen on BC Alba.
|
|
|
Stones in their pockets
as Gaeilge
An Grianstad, An Uaimh, 4ú Deireadh
Fómhair 8.00in |
|

Worried about your Irish?
Don’t worry, each and every performance comes with
simultaneous translation commentary on your own
personal headset or, you can follow the play with
the ‘Scene Notes’ - a short review of each scene
written in English. ‘Sad, hilarious and irresistable’
Sunday Times |
Theatre Company (Ireland’s only professional theatre
company, working full-time to deliver all of its
shows through Irish language), presents -
‘Stones in his Pockets’ - the award-winning,
hilarious and sometimes poignant tale of a quiet
Irish community and its change by the arrival of a
massive Hollywood movie shoot. Winner of the
prestigious Olivier & Evening Standard awards for
Best Comedy after running for four record breaking
years in London’s West End, it also ran on Broadway,
where it received a Tony Award nomination for Best
Comedy.
Universally loved by all who see it, ‘Stones in his
Pockets’ has a disarming simplistic charm all of its
own. The entire story is brought to life by two
highly talented actors who play over 15 characters
between them in a triumph of characterization and
physical comedy. From the two cheeky Irish lads
intent on becoming big movie players to the diva
lead Hollywood actress, whose Irish accent leaves a
lot to be desired, ‘Stones In His Pockets’ stands
out as one of the funniest and moving plays of its
time.
Tickets €15 full price/€10 concession
www.solsticeartscentre.ie
|
|
|
Teacht le chéile
iarscoláirí Scoil Ultain Naofa 1937 -1983
Reunion of pastpupils in Gibstown |
 |
Bunaíodh Gaeltacht Bhaile Ghib sa bhliain 1937,
seachtó a haon bliain ó shin, nuair a d’aistrigh na
chéad clainne go Baile Ghib ó Ghaeltachtaí Chiarraí,
Chorcaigh, Mhaigh Eo agus Dhún na nGall. Sa bhliain
chéanna thosnaigh na céad daltaí ar an gcóras
bunscoile i mBaile Ghib, ag foghlaim in áiseanna
éagsúla go dtí gur osclaíodh Scoil Ultain Naofa go
hoifigiúil i 1941.
Seasann an foirgneamh céanna ó shin agus an tinrimh
ag buanú ó bhliain go bliain. Tá gá áfach le
forbairt a dhéanamh ar an bhfoirgneamh féin agus
áiseanna eile a chur leis go mór mhór áis páirceála.
Dá bhrí sin táimíd tosnaithe ar ghníomhaíochtaí
thiomsaithe airgid chun an maoiniú a aimsiú chun an
forbairt thábhachtach seo a thosnú. Mar thús ar an
ngníomhaíocht seo tá Athaontú eagraithe againn do
iardhaltaí agus iarmhúinteoirí a d’fhreastal ar an
mbunscoil idir 1937 agus 1987. |
Tárlóidh an oíche úd ar an Satharn 22 Samhain 2008
ag 8in sa Headford Arms Hotel i Ceannanas agus €50
ar gach thicéad le buffet agus banna cheoil cuirthe
ar fáil. Seachas an chabhair a bheidh tú ag tabhairt
dod iarscoil, is seans iontach í freisin “breith
suas” le do hiarscoláirí agus múinteoirí.
Tá ticéid agus tuilleadh eolais ar fáil don ócáid
speisialta seo ó Neasa ag 086 833 4890. |
|
|
Oilithreacht Ghaelach /
Pilgrimage to Saint Brigid’s Shrine at Faughart |
 |
OILITHREACHT
GHAELACH
COISTE SCRĪN BHRĪDE
NAOFA
FOCHAIRD, DÚN DEALGAN
54Ú BHLIAN
DÉ DOMHNAIGH
28/9/2008
3.00 pm
LÉIFEAR AIFREANN AGUS DÉANFAR AN SEAN TURAS
PEANNAIDEACH
tuilleadh eolais ó:-
eoghanocoinn@eircom.net
|
|
Bhí oilithrigh
ag trial ar Fochaird ó go luath tar éis aimsear
Bhríde; de réir na hÁnnálacha chuaidh Rí Oirghialla
as a bhealach abhaile ó Cath Ghleann na Rí ( in aice
an Iúir) go dtí na Stáisiúin i bhFochaird le
buíochas a thabhairt do Naomh Bhríd as an bua
‘fháil.
Fiú amháin le linn na Péindlithe lean daoine den nós
na stáisiúin a dhéanamh anseo.
I dtús na h-aoise seo chaite ba gnáth le Craobh
Chonradh na Gaeilge, Dhún Dealgan, teacht amach ar
oilithreacht uair sa bhlian agus na sean stáisiúin a
dhéanamh as Gaeilge.
Sa bhlian 1955, chuir Coiste Cheantair Thuaisceart
Lú an Oilithreacht Lán Ghaelach i réim arís agus bhí
sé ar siúl gach bhlian as sin go dtí an lā inniu.
I mbliana beidh sé ar siúl Dé Domhnaigh, 28ú Meán
Fómhair, ag tosnú ar 3.00 pm. Léifear Aifreann agus
déanfar an sean Turas Peannaideach a leanann an
Sruthán agus a bhíonn ‘a cleachtadh ag oilithrigh go
príobhāideach gach lá den bhlian. An tAth. Brian Mac
Raois, S.P., Cairlinn, a bheas mar phríomh
cheiliúraí.
Tuilleadh eolais le fáil ó
“eoghanocoinn@eircom.net”
|
|
|
Coiste Átha Buí le Gaeilge: Cathaoirleach: Antaine Ó
Duinnshléibhe. Rúnaí: Simon Ó Cróinín. Cisteoir: Deasún De
Faoite. Coiste: Máire Ní Dhonnchú, Nollaig Ó Maonaigh.
Teagmháil / Contact:
info@athbui.com |